ყალბი Facebook-გვერდი
ყალბი მაღაზია, ყალბი გათამაშება, ცნობილი კომპანიის ასლი. Facebook-ზე გვერდის გაკეთება უფასოა და რამდენიმე წუთს მოითხოვს. აქ წერია, როგორ გაარჩიო ნამდვილი ყალბისგან.
Facebook-ზე ნებისმიერს შეუძლია გვერდს ნებისმიერი სახელი დაარქვას და ნებისმიერი ლოგო დაადოს. ამიტომ სახელი და სურათი არაფერს ამტკიცებს. ამტკიცებს გვერდის ისტორია, და მას Facebook თვითონ გაჩვენებს.
მთავარი წესი
ფულის მისაღებად ბარათის მონაცემები და SMS კოდი საჭირო არ არის.
მოგება, საჩუქარი, დაბრუნებული თანხა თუ ნივთის საფასური — ფულის მისაღებად მხოლოდ ანგარიშის ნომერია საჭირო. ვინც მეტს ითხოვს, ფულის წაღებას აპირებს.
რა სახის ყალბი გვერდები არსებობს
ყალბი მაღაზია
დაბალი ფასი და წინასწარ გადახდა. ფულს იღებს და ქრება. ნიშნები იგივეა, რაც ყალბ Instagram-მაღაზიას აქვს.
ყალბი გათამაშება
„გავათამაშებთ ტელეფონს, გააზიარე და დაწერე კომენტარი“. მერე „მოგებულს“ მიტანის საფასურს ან ბარათის მონაცემებს სთხოვენ.
ცნობილი კომპანიის ასლი
ნამდვილი კომპანიის სახელი და ლოგო, ოღონდ გვერდი ახალია. გწერს „მხარდაჭერის სამსახურის“ სახელით და ბმულს გიგზავნის.
ყალბი ინვესტიციის რეკლამა
ცნობილი ადამიანის ფოტო და „სახელმწიფო პროგრამა“, რომელიც თვეში ათასობით ლარს გპირდება. ბმული ყალბ საინვესტიციო საიტზე გადადის.
სად ჩანს გვერდის ისტორია
ეს ყველაზე სანდო შემოწმებაა: გვერდის ასაკს და სახელის ცვლილებებს ვერავინ გააყალბებს.
- გახსენი თვითონ გვერდიპოსტი ან რეკლამა საკმარისი არ არის: დააჭირე გვერდის სახელს.
- იპოვე „გვერდის გამჭვირვალობა“ის განყოფილებაში „ინფორმაცია“ დევს. ინგლისურად: About → Page transparency.
- წაიკითხე სამი რამროდის შეიქმნა გვერდი, რამდენჯერ შეიცვალა სახელი და რომელი ქვეყნიდან იმართება.
საეჭვოა
- გვერდი რამდენიმე დღის ან კვირისაა, თუმცა ცნობილი კომპანიის სახელი აქვს
- ადრე სულ სხვა სახელი ერქვა
- იმართება ქვეყნიდან, რომელსაც ამ კომპანიასთან კავშირი არ აქვს
ნორმალურია
- გვერდი წლებია არსებობს
- სახელი არ შეცვლილა
- კომპანიის ოფიციალურ საიტზე ამ გვერდის ბმული დევს
ყველაზე მარტივი გზა: გახსენი კომპანიის ოფიციალური საიტი და Facebook-ზე იქიდან გადადი. ასე ყალბ გვერდზე ვერ მოხვდები.
8 ნიშანი, რომ გვერდი ყალბია
ერთი ნიშანი ჯერ არაფერს ამტკიცებს. რამდენიმე ერთად საკმარისია, რომ გაჩერდე.
გვერდი ახალია
„დიდი კომპანია“, რომლის გვერდიც გასულ კვირას შეიქმნა და ხუთი პოსტი აქვს.
სახელი შეცვლილია
გუშინ სხვა რამ ერქვა. მზა გვერდებს მომწონებლებთან ერთად ყიდულობენ და სახელს უცვლიან.
მისამართში შემთხვევითი ასოები და ციფრებია
ნამდვილ გვერდს მოკლე და გასაგები მისამართი აქვს. ყალბის მისამართს ბოლოში ციფრები ან სიტყვები „official“ და „support“ აქვს მიწერილი.
თვითონ გწერს პირველი
„გილოცავთ, თქვენ მოიგეთ“ ან „თქვენი ანგარიში დაიბლოკება“. ნამდვილი კომპანია პირად შეტყობინებას ასე არ იწყებს.
ბმულს გიგზავნის და გაჩქარებს
ბმული Facebook-ის გარეთ გადის და იქ ბარათის მონაცემებს ან პაროლს გთხოვენ. ეს ფიშინგია.
გათამაშება გაზიარებას და გადახდას ითხოვს
ჯერ „გააზიარე 10 ჯგუფში“, მერე „გადაიხადე მიტანის 5 ლარი“. ეს 5 ლარი იმისთვის არის, რომ ბარათის მონაცემები შეიყვანო.
კომენტარები გათიშულია ან ერთნაირია
„მეც მივიღე, მადლობა!“ — ათჯერ, ახალი პროფილებიდან, რომლებსაც ფოტოც კი არ აქვთ.
ფულს ფიზიკური პირის ბარათზე ითხოვს
კომპანია, რომელიც ფულს ვიღაცის პირად ბარათზე იღებს, კომპანია არ არის.
თუ გვერდი ბმულს გიგზავნის, სანამ გახსნი, ჩასვი Horkos-ში. ვნახავთ, რამდენი ხნისაა ის საიტი და ხომ არ არის თაღლითური საიტების სიებში.
თუ შენ ყიდი: „გადახდის მიღების ბმული“
ეს ხრიკი მყიდველს კი არა, გამყიდველს ატყუებს.
- განცხადებას დებყიდი ნივთს Facebook-ზე ან განცხადებების საიტზე.
- „მყიდველი“ მაშინვე თანახმააარ ვაჭრობს, ნივთის ნახვა არ უნდა და ამბობს, რომ კურიერს გამოგზავნის.
- გიგზავნის ბმულს„ფული უკვე გადავიხადე, ამ ბმულით მიიღებ“. გვერდი საკურიერო ან გადახდის სერვისს ჰგავს.
- გვერდი ბარათის მონაცემებს გთხოვსნომერს, ვადას, CVV კოდს, მერე კი SMS კოდს. ამ მომენტში ფული შენი ბარათიდან იხსნება.
დაიმახსოვრე: ფულის მისაღებად საკმარისია ანგარიშის ნომერი. CVV კოდს და SMS კოდს მხოლოდ გადამხდელი იყენებს და არა მიმღები.
თუ უკვე მოტყუვდი
იმოქმედე მაშინვე: პირველ საათებს დიდი მნიშვნელობა აქვს.
- თუ ბარათის მონაცემები შეიყვანე — დაბლოკე ბარათიბანკის აპლიკაციიდან ან იმ ნომერზე დარეკვით, რომელიც ბარათის უკანა მხარეს წერია.
- თუ პაროლი შეიყვანე — შეცვალე ისჯერ ელფოსტის, მერე Facebook-ის. ჩართე ორსაფეხურიანი დაცვა.
- შეინახე მტკიცებულებებიმიმოწერის სქრინშოტები, გვერდის ბმული, ბმული, რომელიც გამოგიგზავნეს, და ქვითრები.
- მიმართე პოლიციასთან წაიღე ყველაფერი, რაც შეინახე.
- შეატყობინე Facebook-სგვერდზე დააჭირე სამ წერტილს, აირჩიე Report Page (გვერდზე საჩივრის გაგზავნა) და მიუთითე, რომ ეს თაღლითობაა.
- გააფრთხილე ახლობლებიგანსაკუთრებით მაშინ, თუ შენი ანგარიშიდან მათაც მიუვიდათ შეტყობინება.
ჩექლისტი
შეგიძლია დაბეჭდო (Ctrl+P) ან ახლობელს გაუგზავნო.
სანამ ენდობი გვერდს
- ვნახე, როდის შეიქმნა გვერდი
- სახელი არ არის შეცვლილი
- გვერდზე კომპანიის ოფიციალური საიტიდან გადავედი
- ბმული, რომელიც გამომიგზავნეს, შევამოწმე
- ბარათის მონაცემებს და SMS კოდს არავის ვაძლევ
- ფულის მისაღებად მხოლოდ ანგარიშის ნომერს ვაძლევ
თუ უკვე მოტყუვდი
- დავბლოკე ბარათი
- შევცვალე პაროლები
- შევინახე მიმოწერა და ბმულები
- მივმართე პოლიციას
- Facebook-ში გვერდზე საჩივარი გავგზავნე
ხშირი კითხვები
გვერდს ცნობილი კომპანიის სახელი და ლოგო აქვს. ესე იგი ნამდვილია?
არა. სახელის და ლოგოს გადაწერას ერთი წუთი სჭირდება. ნახე გვერდის გამჭვირვალობა: ნამდვილი კომპანიის გვერდი წლებია არსებობს. გუშინ შექმნილი გვერდი ცნობილი სახელით ყალბია.
გათამაშებაში მოვიგე და მიტანის საფასურს მთხოვენ. გადავიხადო?
არა. ნამდვილი გათამაშება მოგებულისგან ფულს და ბარათის მონაცემებს არ ითხოვს. „მიტანის საფასური“, „გადასახადი“ ან „ანგარიშის დადასტურება“ იმისთვის არის, რომ ბარათის მონაცემები გამოგტყუონ.
ნივთს ვყიდი და მყიდველმა ბმული გამომიგზავნა, რომ ფული მივიღო. ნორმალურია?
არა. ფულის მისაღებად ბარათის სრული მონაცემები, CVV კოდი ან SMS კოდი არასოდეს არის საჭირო. გადამრიცხველს მხოლოდ ანგარიშის ნომერი სჭირდება. ასეთი ბმული ფულს კი არ გირიცხავს, შენი ბარათიდან ხსნის.
რეკლამაში ცნობილი ადამიანი ინვესტიციას ურჩევს ხალხს. ვენდო?
არა. ცნობილი ადამიანების ფოტოებით და ყალბი ვიდეოებით გაკეთებული რეკლამა ყალბი ინვესტიციის ყველაზე გავრცელებული სატყუარაა. ვრცლად: ყალბი ინვესტიცია.
ეს სტატია საინფორმაციოა. ის იურიდიულ ან ფინანსურ კონსულტაციას არ ჩანაცვლებს.